ساختار تولید و درک استعاره از دیدگاه عبدالقاهر جرجانی

نویسندگان

حسین عبدالحسینی

چکیده

استعاره که بخش مهمی از ارتباط کلامی ما را تشکیل می دهد از مباحثی است که از دیرباز ذهن اندیشمندان حوزه های مختلف علوم بشری را در سراسر هستی به خود مشغول داشته است. از زمان های قدیم، در ادبیّات سعی شده که استعاره ها مورد تعریف و طبقه بندی قرار گیرد و به عنوان موضوعی ادبی در شعر و خطابه و بلاغت جایگاهی به خود اختصاص دهند. در این پژوهش ها از زمینه ها و مفاهیمی سخن به میان آمده که یقیناً امروزه می تواند در تبیین و سازوکار استعاره مؤثر واقع شوند. ازجمله ناقدان و بلاغت دانان برجسته اسلامی که در سایه اثبات اعجاز بیانی قرآن با تلاش روشمند خود موفق شد به افق های بی سابقه ای در مطالعات ادبی و زبانی ازجمله استعاره دست یابد که تا آن زمان سابقه نداشت عبدالقاهر جرجانی (د 471ق) است او دیدگاهی را در خصوص ساختار تولید و درک استعاره ارائه نمود که علاوه بر جنبه های ادبی استعاره، جنبه های روان شناختی و تلاش ذهنی آفریننده و شنوندۀ استعاره ها را نیز مورد مداقّه قرار داده است. مبانی و اصولی که او دراین باره برشمرده است امروزه نیز می تواند راهگشا و الهام بخش باشند. در این مقاله سعی بر آن است هر چند مختصر به تبیین این مبانی پرداخته شود.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

مبانی زیبایی‌شناسی استعاره از دیدگاه عبدالقاهر جرجانی

استعاره از مباحثی است که از گذشتة دور ذهن متفکّران حوزه‌های مختلف علوم بشری را در سراسر گیتی به خود مشغول داشته است. در حوزة ادب، از آنجایی که استعاره بزرگ‌ترین کشف هنرمند و عالی‌ترین امکانات در حیطة هنری و از کارآمدترین ابزار تخیّل و به اصطلاح نقّاشی در کلام است مورد توجّه ویژه ادیبان و ناقدان برجسته بوده و هست. بلاغت‌دانان اسلامی نیز که بسیاری از بزرگان ایشان ایرانیانی بوده‌اند که زبان عربی را در...

متن کامل

مبانی زیبایی‌شناسی استعاره از دیدگاه عبدالقاهر جرجانی

استعاره از مباحثی است که از گذشتة دور ذهن متفکّران حوزه‌های مختلف علوم بشری را در سراسر گیتی به خود مشغول داشته است. در حوزة ادب، از آنجایی که استعاره بزرگ‌ترین کشف هنرمند و عالی‌ترین امکانات در حیطة هنری و از کارآمدترین ابزار تخیّل و به اصطلاح نقّاشی در کلام است مورد توجّه ویژه ادیبان و ناقدان برجسته بوده و هست. بلاغت‌دانان اسلامی نیز که بسیاری از بزرگان ایشان ایرانیانی بوده‌اند که زبان عربی را در...

متن کامل

نظریه امام عبدالقاهر جرجانی

این گفتار تلاشی است برای تبیین یکر از بنیادی ترین نظر یه های بلاغت و نقد ادبی: یعنی نظر یه نظم امام عبدالقاهر جرجانی . نویسنده برای رسیدن به این هدف به شرح موضوعات زیر پرداخته است: ١ ~ یکپارچه بودن و کلیت زبان و شعر ٢ ~ ابطال اندیشه دوگانه بودن لفظ و معنا ٣ - مقایسه آرا و نظریات عبدالقاهر با آرا و نظریات ناقدان جدید بویژهآ.ا. ریچاردز ٤ - اشاره ای به نظریه کاربرد زبان کولویچ و مقایسه آن با نظریه...

متن کامل

دلالت تقدیم و تأخیر در سیاق نفی و اثبات از دیدگاه عبدالقاهر جرجانی

در مقالۀ حاضر، دلالت تقدیم و تأخیر در ساختار جمله‌های مثبت و منفی از دیدگاه عبدالقاهر جرجانی بررسی شده‌است. تقدیم و تأخیر، موضوعی بلاغی و یکی از مباحث اصلی دستور زایاـ‌گشتاری است. جرجانی اعتقاد دارد که ترتیب کلمات در ترکیب، براساس معنا صورت می‌گیرد و بر این نکته تأکید می‌کند که اگر ترتیب کلمات در جمله براساس معنا نبود، تقدیم و تأخیر هیچ ارزش دلالی و معنایی نداشت. وی با ژرف‌نگری، اغراض نحوی و بل...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
صحیفۀ مبین ـ پژوهشنامۀ مطالعات تاریخی ـ زبانشناختی قرآن و عترت

ناشر: معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی ـ پژوهشکدۀ قرآن و عترت

ISSN 1735-8701

دوره 19

شماره 54 2014

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023